Flexibele woonoplossingen
23 Sep '20

Bijeenkomst flexwonen in bestaande gebouwen

De Utrechtse Werkspoorfabriek was op 23 september het passende decor van de tussenpresentaties van het onderzoek naar oplossingen voor flexwonen in bestaande gebouwen.

De fabriek is getransformeerd met box-in-box kantoorunits. Een houten, demontabele, circulaire constructie die in het bestaande gebouw is geplaatst. Box-in-box dus. Het COA gaf twee bedrijven – The New Makers en Respace - de opdracht om te onderzoeken of dit concept ook toepasbaar gemaakt kan worden voor bewoning. Flexibele woningen voor asielzoekers, maar ook andere spoedzoekers. En dat blijkt uitermate kansrijk. Hoewel er ook nog wel wat uitdagingen zijn.



Het doel van de bijeenkomst was enerzijds om feedback te geven op de onderzoeken die nog in ontwikkeling zijn. Anderzijds was de bijeenkomst bedoeld om samen met partners van gedachten te wisselen over de toepasbaarheid van inbouwoplossingen. Om die reden waren naast COA medewerkers ook Rijksbouwmeester Floris Alkemade en vertegenwoordigers vanuit de gemeente Utrecht, woningcorporatie Mitros en het RVO uitgenodigd.

‘‘Er schuilt een diepere vraag achter dit onderzoek. Enerzijds hét essentiële onderdeel om asielzoekers onderdeel te maken van de Nederlandse samenleving. Anderzijds is flexwonen onderdeel van een grotere maatschappelijke opgave waar COA een start óf aanjager kan zijn.’’, zegt Floris Alkemade.

Samenwerking
In de doorontwikkeling van de modulaire bouwsystemen hebben de bedrijven op veel onderdelen nauw met elkaar samengewerkt. Omdat de bouwsystemen in algemene zin op elkaar lijken, konden de bedrijven gezamenlijk externe expertise betrekken, bijvoorbeeld op het vlak van brandveiligheid. Op het vlak van detaillering, kozen beide bedrijven een eigen weg.

Flex to the max
De beide concepten zijn super flexibel. De productie is volledig computer gestuurd en modulair. Alles wordt in de fabriek voorbereid, zodat de lichte houten onderdelen alleen nog maar op locatie geassembleerd hoeven te worden. Dat kan eventueel ook gebeuren door mensen met een afstand tot de reguliere arbeidsmarkt. En mochten er naar verloop van tijd aanpassingen nodig zijn, dan zijn wanden eenvoudig te verplaatsen. De voor het COA zo belangrijke reactiesnelheid (snel kunnen op- en afschalen) is met het box-in-box bouwsysteem goed haalbaar.

Nieuwbouw eisen
In de doorontwikkeling van de modulaire bouwsystemen hebben de bedrijven als uitgangspunt genomen te willen voldoen aan nieuwbouw eisen van het bouwbesluit. Op die manier voldoen de oplossingen in iedere situatie, onafhankelijk van het specifieke gebouw. Uit het onderzoek blijkt dat beide bouwsystemen aan de nieuwbouw eisen kunnen voldoen van brandveiligheid, akoestiek en klimatisering. Daglicht vereist altijd onderzoek en veelal zijn aanpassingen in de bestaande schil nodig.

Welke gebouwen zijn geschikt?
In Nederland staan miljoenen vierkante meters vastgoed leeg. Geconcludeerd kon worden dat box-in-box systemen geschikt zijn om toe te passen in o.a. industrieel en religieus vastgoed. Echter hangt de daadwerkelijke geschiktheid af van de technische- en functionele aspecten, krachtenveld rondom een locatie en de inrichting van het exploitatiemodel.

Aanbevelingen voor uitwerking
De transformatie van leegstaand vastgoed met box-in-box bouwsystemen heeft grote potentie voor asielzoekers en andere spoedzoekers. De aanwezigen hadden ondermeer twee adviezen:
(1) Verricht extra onderzoek naar de tussenruimte tussen de units en naar de entree van het gebouw. Hoe kan de verbinding tussen omgeving en gebouw worden versterkt en hoe kan de tussenruimte helpen om de verbinding buiten-binnen te versterken? Op zo’n manier dat het nog steeds brandveilig is?
(2) Welke andere businessmodellen zijn nodig om dit soort woonvormen voor COA, maar ook voor andere partijen interessant te maken. Of in de woorden van Floris Alkemade: ‘‘Zoek de flexibiliteit van het systeem ook in de financiering, bijvoorbeeld door zelfbouw.’’.


Presentatie box-in-box bouwsysteem
Presentatie box-in-box bouwsysteem
Rondleiding Werkspoorfabriek
Rondleiding Werkspoorfabriek